Thursday, July 3, 2014

චූටි අයියගෙ කතා

මේ පහන්යාය කියවන මගේ යාළුවො සෙට් එකට මතකද දන්නේ නැහැ මම ඉස්සර (ඉස්සර කිව්වේ ඉස්සරෝම ඉස්සර) ලොකු අයියගෙ කතා කියලා ලිපියක් ලිව්වා. එතනදි තමයි මම මුලින්ම අපේ ලොකු අම්මගෙ පුත්තරයෝ හතර දෙනා ගැන මූලික හැඳින්වීම කරේ. එහෙම කිව්වට කාටදෑ මතක? ඒ දවස් වල හිටපු රසික සභාවයි දැන් රසික සභාවයි අතරේ සෑහෙන වෙනස්කම් තියනවනේ. ඉස්සර හිටපු සමහරු ආ ගිය අතක් නැහැ. දැන් ඉන්න ගොඩක් දෙනා පහන්යායට ටිකක් විතර අලුත්. එදා ඉඳලා අද වෙනකන්ම මේ පැත්තේ එන ටික දෙනෙකුත් ඉන්නවා. ඒ අයටනම් සමහරවිට මතක ඇති. ;)

ඉතින් මේ හතර දෙනා හතර විදියක්. ලොකු අයියා ගැනයි රාජ් අයියා ගැනයි වෙන වෙනම ලිපි දැම්මා. අද කියන්න යන්නේ මේ කට්ටියගෙන් බඩපිස්සා වෙච්ච චූටි අයියා ගැන. මෙයා තමා පවුලේ රැඩිකල් චරිතය රඟපෑවේ. විශේෂයෙන්ම විවාහයේදී :D.  කියන්නම්කො ඉස්සරහට.

මම පොඩි කාලේ ලොකු අම්මලාගේ ගෙදර ගියාම මෙයාගේ වැඩේම මාව බයිට් එකට අල්ලගන්න එක frustrated. එක්කෝ දතක් හැලිලා කියයි, නැත්නම් නහය දික් වෙලා කියයි. මාත් ඉතින් අත අරින්නෙ නැහැ. එකට එක, තකට තක තමා smug.

චූටි අයියා උසස් පෙළට කරේ මැත්ස්. ඒ කාලේ ඉතින් එයා පිටු පුරවලා ලියලා තියන සයින්, කොස්, අවකල, අනුකල අරවා මේවා අපිට හෙන මැජික් වගේ. පස්සේ විශ්ව විද්‍යාලයටත් තේරුණා, මට මතක හැටියට පිසිකල් සයන්ස් වලට. පස්සේ HNDE කෝස් එකත් කරා. කෝම හරි ඒ පවුලෙන් ඉංජිනේරු ක්ෂේත්‍රයේ රැකියාවකට ගියපු එකම කෙනා තමයි චූටි අයියා. දැන් වැඩ කරන්නේ වෝටර් බෝඩ් එකේද කොහෙද. ඉතින් චූටි අයියගේ මේසේ උඩ කොයි වෙලාවකවත් අර අමුතු අමුතු ග්‍රීක් වගේ මැත්ස් ලියපු කොල වලින් නම් අඩුවක් උනේ නෑ. එහෙ ගියාම මගේ වැඩේම ඕවා අවුස්සලා බලන එක.

ඉතින් එක දවසක් ඔහොම එයාගේ මේසේ අවුස්සද්දි මට අහු උනා නියම භාණ්ඩයක්. අයියගේ ඩයරිය. "අපෝ අනුන්ගේ ඩයරි බලන එක නරක වැඩක්". එහෙම හිතෙන්නේ දැන් නේ. ඒ කාලේ ඕවා හිතුන එකක්යැයි. මම ඉතින් ඒක හොඳ හැටි කියෙව්වා. අප්පා...තියෙන්නෙම විෂයානුබද්ධ කරුණු. මලවි ගේ සබ්ජෙක්ට් එක batting eyelashes. අරයට ලියුම් දිපුවයි, මෙයාගෙන් ලැබුණ ලියුම් ආපහු එයාටම බාර දීපුවයි ඕවා තමයි ඉතින් වැඩි හරියක්. කොහොම උනත් අන්තිමට බැඳපු අක්කානම් අර ඩයරියේ හිටපු කෙනෙක් නෙමෙයි මට මතක හැටියට. මම ඕක කියෙව්වා කියලා කාටවත් කියන්න ගියේ නෑ ඉතින්.

එක එක්කෙනා බැඳලා පවුලෙන් අයින් වෙලා ගියාට පස්සේ ගෙදර ඉතුරු උනේ ලොකු අම්මයි ලොකු තාත්තයි චූටි අයියයි විතරයි. අයියටත් රස්සාවක් එහෙම හම්බ වෙලා තමයි හිටියේ ඒ දවස්වල. හැබැයි ඉතින් තමන්ගේ වැඩ ගැනම හොයනවා මිසක් ගෙදරට දායකත්වයක් නැතිලු මෙයාගෙන් rolling eyes. මට මතකයි ලොකු තාත්තා දවසක් කිව්වා "ගෙදරට සබන් කෑල්ලක්වත් ගේන්නේ නෑ නේ මේ ළමයා" කියලා. මම හිතන්නේ පස්සෙ පස්සේ ඒවා හරි යන්න ඇති.

ඉතින් රස්සාව එහෙම සෙට්ල් උනාට පස්සේ ඉස්සරහට එන්නේ කසාදෙ නේ. ලොකු අම්මලට ඔය වැඩේට මහන්සි වෙන්න ඉඩ නොතියා මෙයාම හොයාගත්තු මනමාලි ගැන ඔන්න ගෙදරට කිව්වා. උගත් කම, රස්සාව ඔක්කොම හොඳයි, පොඩි පරහකට තිබුණේ ආගම. අක්කා කතෝලික. පොඩි කියලා කියන්නත් බෑ ඉතින්. අපේ ලොකු අම්මලා මොනවා නැතත් විවාහ කටයුතු වලදී තිතටම ඔය ආගම, ජාතිය එහෙම බලනවා. දැන් ඉතින් කේස් worried. රාජ් අයියගේ කතා කියවපු අයට සමහරවිට මතක ඇති එයා ගෙදරින් කියපු නිසා නෙලූ අක්කගේ සම්බන්ධෙ නවත්තපු හැටි. ඉතින් චූටි අයියත් එහෙම කළා කියලා ඔයාලා හිතනවද? මොන පිස්සුද? එහෙම පුතයෙක් නෙමෙයි මෙයා. අන්තිමේ කොහොමහරි ජය ගත්තා. දෙන්නගේ වෙඩින් එක පල්ලියෙත් අරගෙන පෝරුවෙත් නැගලයි නැවතුනේ love struck.

                                                           ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

මේ වෙද්දී ලොකු තාත්තානම්  අපෙන් සමු අරන් ගිහින්. මම දවසක් එල්ලෙන හොල්මන කියලා ලිපියක් ලිව්වේ මේ ලොකු තාත්තගේ මළ ගෙදර දවසේ වෙච්ච සිද්ධියක් ගැන තමයි. ලොකු තාත්තා මම දැකපු හරිම සුන්දර මනුස්සයෙක්. තව ටිකක් කල් අපිත් එක්ක හිටියනම් කොයි තරම් දෙයක්ද කියලා හිතෙනවා. ස්වාමියෙක්, පියෙක් විදියට හරිම හොඳ කෙනෙක් කියලයි මට හිතෙන්නේ. ලොකු අම්මව දැකලා ලස්සනයි කියලා හිතිලා වෙන්න ඇති (ඇත්තටම ලස්සනයි තමා. අපේ ලොකු අම්මා හරියට ඔෂින් වගේ :) ආත්තම්මයි සීයයි හම්බ වෙලා කෙලින්ම ඒ ගැන අහන්න තරම් පෞරුෂයක් ලොකු තාත්තට තිබිලා තියනවා (කතාවටනම් කියන්නේ කෙලින්ම ලොකු අම්මගෙන් ඇහුවනම් කනේ පාරක් කන්න වෙන හින්දා කියලා). ඉතින් ඒ කාලේ වයස 16 ක් වෙච්ච පොඩි කෙල්ලව ලොකු තාත්තට දෙන්න සීයා එකඟ වෙලා තියෙන්නේ මේ නම් වගකීමක් තියන හොඳ ඉලංදාරියෙක් බව පෙනුන නිසා වෙන්න ඇති.

චාරිත්‍රානුකූලව මනමාලි බලන්න ලොකු තාත්තා දෙමව්පියොත් එක්ක එහෙ ගියාලු. ලොකු අම්මා බුලත් හෙප්පුව ඇල්ලුවට ලොකු තාත්තගේ මූණවත් බලලා නැහැ නේ. මුලින්ම මූණ දැක්කේ පෝරුවට නගින වෙලාවෙදි ලු d'oh. එක අතකට ඉතින් මූන බලලා මක්කරන්නද? මූන නොබලා කැමැත්ත දුන්නා කියලා ලොකු අම්මටනම් කිසිම අවුලක් උනේ නෑ. ටිකක් විතර අග හිඟ කම් තිබුනත් ළමයි 6 දෙනෙකුත් හදාගෙන කලාතුරකින් ලැබෙන විදිහේ හොඳ සැමියෙකුත් එක්ක ජීවත් වෙන්න ඇයට පුළුවන් උනා.

                                                            ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

ඉතින් චූටි අයියගේ වර්තමාන තත්ත්වේ ගැන කියනවනම් බොහොම හොඳින් ඉන්නවා කියලා කිව්වැකි. දැන් මේ කපල් එකට පොඩි කෙල්ලෝ දෙන්නෙකුත් ඉන්නවා. ලොක්කී මට හෙනම ආදරෙයි ඉස්සර angel. දැනුත් ආදරේ ඇති, ඒත් ළඟ නෑ නේ ඉතින්. පොඩ්ඩිව දකින්නෙත් පොටෝ වලින් තමා.


Wednesday, June 25, 2014

දියවන්නාවට මාරු වෙනා - රාජාවලිය XXXV

ඔන්න ගියපාර ලිපියෙන් අපි අන්තිමට කිව්වා වික්‍රමබාහු III රජතුමා ගම්පොළ රජ වෙච්ච බව. අද එතැන් සිට ඉදිරියට...



මෙතනදී විශේෂයෙන්ම කියන්න ඕනේ මේ වකවානුව ගැන ඉතිහාසයෙන් හමු වෙන තොරතුරු ඉතාමත් පැටලිලි සහගත සහ පරස්පර විරෝධී බව. ලිපි කිහිපයකින්ම ගත්තු තොරතුරු අනුව කතාව ලියාගෙන ගියත් සත්‍ය අසත්‍ය බව ගැනනම් සහතික වෙන්න හරිම අමාරුයි. :)

මේ කාලය වෙද්දී  උතුරේ ආර්ය චක්‍රවර්ති ගොඩක් බලවත් වෙලයි හිටියේ. ගම්පොළ අවට ප්‍රදේශ වලින් පවා බදු එකතු කරන්න ඔවුන් පසුබට උනේ නෑ. මේ නිසා ඔවුන් යුධමය අතින් වගේම ආර්ථික අතිනුත් ශක්තිමත් උනා.

වික්‍රමබාහු රජතුමාට බොහොම උදව් කරපු කැරලි කාර සෙනෙවියෙක් තමා නිස්සංක අලගක්කෝනාර. ආර්ය චක්‍රවර්තිගේ බදු එකතු කිරිල්ල ගැනත් ඔහු හිටියේ එතරම් කැමැත්තෙන් නෙමෙයි. රජුට උනත් ඒවාට විරුද්ධ වෙන්න හැකියාවක් තිබිලා නැහැ. ඉතින් මේ අලගක්කෝනාර ට උවමනා වෙනවා සතුරාට විරුද්ධව ක්‍රියා කරන්න. ගම්පළ ඉඳගෙන එහෙම කරන එක ඒ තරම් ලේසි කටයුත්තක් නොවන නිසා ඔහු බටහිර මුහුදු තීරයට ආසන්නයේ බලකොටුවක් හදනවා. ඒ බලකොටුව තුන් පැත්තකින්ම දියවන්නා ඔයෙන් වට වෙලා තිබුණ නිසා හොඳ ආරක්ෂා සහිත ස්ථානයක් උනා. පස්සේ කාලෙකදී කෝට්ටේ බලකොටුව කියලා හැඳින්වෙන්නේ මේ බලකොටුව තමා.

ඉතින් මේ අලගක්කෝනාර සෙනෙවියා ආර්ය චක්‍රවර්තින් ට පහර දීලා බටහිර මුහුදුබඩ ප්‍රදේශයම තමන් යටතට ගන්න සමත් වෙනවා. මෙයින් උදහසටත් පරාජයටත් පත් වෙන ආර්ය චක්‍රවර්ති උතුරේ සිට හමුදා දෙකක් එවනවා, එකක් ගම්පලටත් අනෙක මුහුදින් කෝට්ටේටත්.  ඒත් ඒ සේනා දෙකම පරාජයට පත් කරන්න අපේ හමුදාවන්ට හැකි වෙනවා. කොහොම උනත් වික්‍රමබාහු රජතුමා නාමිකව රජ කමේ හිටියත් නියම විදියට රාජ්‍ය පාලනයේ යෙදුනේ අලගක්කෝනාර කියලා කීම සාධාරණයි.

ඉන් පස්සේ රජ වෙන්නේ වික්‍රමබාහු III රජුගේ සොහොයුරියගේ පුත් බුවනෙකබාහු V (ක්‍රි. ව. 1374 - 1392) රජතුමා. ඔහුගේ පියා අලගක්කෝනාර බවට මතයක්ද තියනවා. මේ කාලයේදී නැවතත් ආර්ය චක්‍රවර්ති මුහුදින් සහ ගොඩබිමින් සේනා ඒවා සිංහල පාලන ප්‍රදේශ අල්ලා ගන්න උත්සාහ කරනවා. මේ වෙලාවේ බුවනෙකබාහු රජතුමා අගනගරය සහ තමන්ගේ ජනතාව අතහැර රයිගමට පලා ගොස් සැඟවෙන නිසා ඔහු බියගුළු රජෙක් හැටියට හඳුන්වනවා. මෙවරත් සතුරාට විරුද්ධව සටන් කර ඔවුන් පලවා හැරීමට සමත් වෙන්නේ අලගක්කෝනාර ඇමති. මේ නිසා නාමික රජවරුන් ගේ කාර්ය භාරය තමා විසින් ඉටු කරමින් සිංහල උරුමය බේරා ගැනීමට කැප වූ අලගක්කෝනාර වීරයෙක් හැටියට සැළකෙනවා. ඔහුගේ මරණයෙන් පස්සේ ඔහුගේ පුත් "කුමාර අලකේශ්වර" බලයට පැමිණුනත් ඒ සමගම ඔහුට විරුද්ධ වෙන "වීර අලකේශ්වර" (අලගක්කෝනාර ගේ සොයුරියගේ පුතා) ඔහුගෙන් බලය පැහැර ගන්නවා. වීර අලකේශ්වර බලයට පැමිණීමත් සමගම ඔහුගේම බාල සොහොයුරු "වීරබාහු" ඔහුට විරුද්ධ වෙන නිසා දෙදෙනා අතර සටනක් රයිගමදී පවත්වනවා. එයින් පැරදෙන වීර අලකේශ්වර රටින් පලා යන අතර දිනුම ලබන්නේ වීරබාහු. ඒ අනුව වීරබාහු II රජතුමා (ක්‍රි. ව. 1392 - 1397) ට රජකම හිමි වෙනවා.

වීරබාහු II රජතුමා ශක්තිමත් පාලකයෙකු උනත් නොපැහැදිලි හේතුවක් නිසා ඔහු 1397 දී මිය යනවා. එය වීර අලකේශ්වරගේ සැළසුමක් නිසා වූ බවටත් මතයක් තියනවා. ඉන්පසුව ඔහුගේ පුතුන් දෙදෙනා විසින් රාජ්‍ය පාලනය ආරම්භ කළත් නැවතත් මෙරටට එන වීර අලකේශ්වර විජයබාහු VI (ක්‍රි. ව. 1397 - 1409) නමින් රජ වෙනවා. විජයබාහු VI රජුගේ බිසව තමා සුනේත්‍රා දේවී. ඇය වික්‍රමබාහු III රජුගේ දියණිය හැටියට සැළකෙනවා. මේ දෙපළට ඉන්නවා පුතුන් දෙදෙනෙක්. ඉතින් විජයබාහු රජතුමා මෙහෙම රට පාලනය කරමින් ඉන්න අතරේ අපේ රටට එල්ල වෙනවා අලුත්ම සතුරු තර්ජනයක්. ඒ චීනයෙන්.

 චීන අධිරාජයා දකුණු දිග රටවල් සංචාරය කරන මුවාවෙන් නැව් විශාල සංඛ්‍යාවකින් යුක්ත හමුදාවක් පිටත් කලත් ඒකේ යටි අරමුණක් වන්නේ දන්ත ධාතුව පැහැර ගැනීම බවට මතයක් තියනවා. මේ හමුදාව ලංකාවට මිතුරු වේශයෙන් ගොඩ බැස්සත් විජයබාහු රජතුමාට යම් වෙනසක් තේරෙනවා. මේ නිසා චීනුන්ට විරුද්ධ වීමට තීරණය කිරීමත් ඒ තීරණය චීනුන් විසින් දැන ගැනීමත් නිසා වහාම යුද්ධයක් ඇවිලී යනවා. කොහොමහරි අවසාන ප්‍රතිඵලය වෙන්නේ විජයබාහු රජතුමා ඇතුළු පිරිසක් සිරකරුවන් විදිහට චීනයට රැගෙන යාම. මෙවෙලේ සුනේත්‍රා දේවී සහ දරුවන් දෙන්නා විදාගම තෙරුන් ලඟට පලා ගොස් රැකවරණය ලබනවා.

මේ අතරවාරයේ ලංකාවේ රජ කරන්නේ පරාක්‍රමබාහු ඈපා (ක්‍රි. ව. 1409 - 1412) නම් අයෙක් බව සඳහන් උනත් ඒ ගැන නිශ්චිත තොරතුරක් කියන්න අමාරුයි. චීනයට රැගෙන ගිය පිරිස මරා දැමීමට තරම් චීන අධිරාජයා සැහැසි නොවන නිසා ඔවුන්ට ජිවිත දානය ලැබුනා කියලා තමයි සඳහන් වෙන්නේ. මේ අතර විදාගම තෙරුන් ඇසුරේ ඇති දැඩි වෙන විජයබාහු රජුගේ පුතුන් දෙදෙනා හොඳ අධ්‍යාපනයක් ලබනවා වගේම යුධ ශිල්පත් හදාරනවා. මේ කුමරුවන්ගේ කුඩා කාලය ගැන තොරතුරුත් විවිධාකාරයෙන් තැන් තැන් වල සඳහන් වෙන නිසා හරියටම නිවැරදි තොරතුරක් සොයා ගැනීම අපහසුයි. කොහොම උනත් රටේ මී ළඟ පාලකයා විදිහට පරාක්‍රමබාහු VI (ක්‍රි. ව. 1412 - 1467) නමින් රජ වෙන්නේ මේ වැඩිමහල් කුමරු බවට සඳහන් වෙනවා. එතුමා අවුරුදු තුනක් පමණ රයිගම වාසය කිරීමෙන් පසු කෝට්ටේ අග නගරය බවට පත් කරගන්නවා. ඒ නිසා අලගක්කෝනාර විසින් තැනූ කෝට්ටේ බලකොටුව, රාජධානිය බවට පත් කරගන්නේ පරාක්‍රමබාහු VI රජතුමා.

පරාක්‍රමබාහු VI රජතුමා ලංකා ඉතිහාසයේ වැදගත් රජ කෙනෙක්. ඔහුගේ බාල සොහොයුරා යුව රජ වශයෙන් "මායාදුන්නේ" ප්‍රදේශයේ වාසය කරනවා. පරාක්‍රමබාහු රජුට සහ කීරවැල්ලේ බිසවට ලෝකනාථා නමින් දියණියක් ලැබෙනවා. ගොඩක් අය දන්නා විදිහට ඇය "උලකුඩය දේවිය" නමිනුත් හැඳින්වෙනවා.  මේ රජතුමා කරපු වැදගත්ම කාර්යයක් තමයි ලංකාව එක්සේසත් කිරීම. ලංකාව අවසාන වරට එක්සේසත් කරපු රජතුමා වෙන්නෙත් මෙතුමා තමයි. මේ එක්සේසත් කිරීම එතුමා පටන් ගන්නේ වන්නියෙන්. ඒ වෙද්දී වන්නි ප්‍රදේශ වල ස්වාධින පාලකයින් 18 ක් පමණ ඉඳලා තියනවා ලු. මුලින්ම ඔවුන් එක්ක සටන් කරලා ඒ ප්‍රදේශ තමන් යටතට ගන්න පරාක්‍රමබාහු රජතුමා කටයුතු කරනවා.

ඒ විදිහට රට තරමක් ස්ථාවර උනාට පස්සේ තමයි උතුරේ ආර්යචක්‍රවර්තින් ට පහර දීම සැලසුම් කරන්නේ. ඒ සඳහා රජතුමා පිටත් කරන්නේ ඔහු හදාගත් පුත්‍රයෙක් විදියට සැළකෙන සපුමල් කුමරු. ඔහු උතුර ජය ගැනීමේ කාර්යය සාර්ථකව නිම කරනවා. ජයග්‍රාහී ළෙස කෝට්ටේට පැමිණි කුමාරයාට ගෞරව නම්බු නාම සහිත සැලකිළි ලබා දුන්නාලු. මේ අතරේ උඩරට කැරැල්ලක් ඇති කරපු ජෝතිය සිටුවරයා පරාජය කිරීමට සපුමල් කුමරාගේ සොහොයුරා වන අම්බුලුගල කුමාරයා පිටත් කර හරිනවා. මේ ආකාරයට නැවතත් ලංකාව එකම ධජයක් යටතට ගැනීමට හයවන පරාක්‍රමබාහු රජතුමාට හැකි වෙනවා.

මේ කාලය සාහිත්‍ය පැත්තෙනුත් ඉතා දීප්තිමත් යුගයක්. රජතුමාත් සාහිත්‍යට ලොකු අනුග්‍රහයක් දැක්වුවා ලු. තොටගමුවේ ශ්‍රී රාහුල හිමියන් විසින් "සැළලිහිණි සංදේශය" ලියන්නෙත් මේ කාලයේදී, උලකුඩය දේවියට පුතෙක් ලබා දීමේ පරමාර්ථයෙන්. මේ සංදේශ කාව්‍යයේ අනුහසින්ද කියන්න දන්නේ නැති උනත් දේවියට පුතෙක් නම් ලබුනවා. ඒ කියන්නේ පරාක්‍රමබාහු රජුට මුණුබුරෙක් ලැබෙනවා. අවුරුදු පනස් ගණනක් සාර්ථකව රට පාලනය කළ හයවන පරාක්‍රමබාහු රජතුමා මිය යාමෙන් පසු රාජ්‍ය හිමි වන්නේ මේ මුණුබුරාට. ඔහු ජයබාහු II (ක්‍රි. ව. 1467 - 1472) නමින් රජ වෙනවා.

මින් පසුව කෝට්ටේ තොරතුරු ගැන අපි ඊ ළඟ ලිපියෙන් කතා කරමු.


Friday, May 16, 2014

රොකී කඳු වැටියයි - දෙව් ලොවට අඩියයි

රොකී කඳු කිව්වම නිකන් මොකද්දෝ එකක් මතක් වෙනවා වගේ නේද? ලෝකේ ලොකුම කඳු වැටියක් කියලා ඉස්කෝලෙදි ඉගැන්නුවනේ. ඔය කියන කඳු වැටිය හඳ අල්ලපු රටේ සැතපුම් 3000 පමණ ප්‍රදේශයක් පුරා පැතිරිලා තිබුනත් රොකී ජාතික උද්‍යානය පිහිටලා තියෙන්නේ කොලරාඩෝ කියන ප්‍රාන්තයේ. කඳු වැටියේ උසම මුදුනේ උස මීරට 4400 ක් ලු. මේ අධික උස නිසාම කඳුකරයට හුරු නොවෙච්ච අපි වගේ අය එහෙ ගියාම හුස්ම ගැනීමේ අපහසුතා පවා දැනෙනවා. අඩි දහයක් දිව්වත් හොඳටම හති. ඒත් පුරුදු අයට ඒක එච්චර අවුලක් නෑ කියලා තමයි කියන්නේ.

මටනම් වැඩි පුරම හිතට ඇල්ලුවේ කඳුකරයේ තිබ්බ ලස්සන තමයි.




අපි රොකී ජාතික උද්‍යානයට ලඟා උනේ ටිකක් ගම්බද අතුරු පාරකින්. එහෙම යද්දී ගත්ත පින්තූරයක් තමයි මේ. මැයි මාසේ වෙද්දීත් වැඩි හරියක් කඳු මුදුන් හිම වලින් වැහිලා. ජුනි ජූලි වෙද්දී මේවා ටිකක් දිය උනත් උස කඳු මුදන් නම් සදාතනික හිම කඳු ම තමා මගේ හිතේ. 

මේ පහළින් තියෙන්නෙත් ඒ පාරේම පින්තූරයක්.




ආ එතකොට මේ තියෙන්නේ ඔය පාර අයිනේ තිබිච්ච පුංචි දේවස්ථානයක්. ඒක දැක්ක ගමන්ම ආස හිතිච්ච නිසා ටක් ගාලා එතනට හරවලා පොඩ්ඩක් එතන නැවතිලා එහෙම තමයි ගියේ. පාර හයි වේ එකක් නොවෙච්ච එකේ වාසිය තමයි. නැත්තන් ඉතින් ඔහොම හිතිච්ච හිතිච්ච වෙලාවට පාර අයින් වල නවත්තන්න පුලුවනෑ. 



ඉතින් ඔන්න ඔය වගේ ලස්සන දර්ශන පහු කරගෙන අපි ආවේ Rocky Mountains ජාතික උද්‍යානය ට. ඒ හරියේ නිල් කැටේට දිලිසෙන පුංචි විල් කෑලි (සමහර ඒවායේ උඩින් මිදිච්ච අයිස් තට්ටුව තාමත් දිය වෙලා නෑ ) එහෙම පිරිලා. ඒ විතරක් නෙමෙයි, බැලු බැලු පැත්තෙන් පේන්නේ පුංචි රවුම් ගල් කැට වලින් වැහුන පතුල ක් තියන, අඩි දෙකකට වඩා නොගැඹුරු පුංචි දිය පාරවල්.

මේ තියෙන්නේ එහෙම විලක් තමයි.





ඔය විල වටේට ඇවිදින්න පුළුවන් වෙන විදිහට පුංචි අඩි පාරක් වගේ එකක් තියනවා. අපිට පැයක් විතර ගියා ඒක වටේ ගිහින් එන්න. එහෙම යන ගමන් ගත්තු පින්තූර වලින් එකක් තමයි මේ තියෙන්නේ. :)




ආ...තව වැදගත්ම දෙයක් තියනවා පෙන්නන්න. ඔය පහළ පින්තූරේ තියෙන්නේ "ස්ටැන්ලි" කියන ප්‍රසිද්ධ හෝටලය.





අපි ආපහු එන ගමනේදී තමයි මේක දකින්න ලැබුනේ. "Shinning" කියන චිත්තරපටිය බලලා තියන අයනම් මේක අඳුරනවා ඇති. හොල්මන් හෝටලයක් හැටියට තමා මේක ප්‍රසිද්ධ. මට මතක විදියටනම් හොටෙලේ අයිතිකාරයාගේ බිරිඳ මැරුණට පස්සේ මෙතන හොල්මන් කරනවාලු. එයා ජීවත් වෙලා ඉන්න කාලේ පියානෝ වාදනය කරන්න කැමැත්තක් දක්වපු කෙනෙක්ලු. ඉතින් දැනටත් රෑට රෑට පියානෝ සද්ද ඇහෙනවලු හෝටලයේ.

දැන් ඉතින් කට්ටිය හිතනවා ඇති ඔය හෝටලයේ ඉන්න කැමති වෙන්නේ කවුද කියලා. අපෝ නෑ නෑ, එහෙම ප්‍රශ්නයක් නෑ. මේ හොල්මන් සිද්ධිය හෝටලේට ආශිර්වාදයක් මිසක් පාඩුවක් නෙමෙයි. ඔය හොල්මන් බලන්න කියලම මිනිස්සු ඉහළ ගණන් දීලා මේකේ කාමර වෙන් කරවා ගන්නවලු. මේ මිනිස්සුන්ව සතුටු කරන්න හෝටලයෙනුත් මහ රෑට ghost tour එහෙම සංවිධානය කරනවලු. කොහොමද වැඩේ?

කොහොම උනත් හෝටලය පිහිටලා තියෙන්නේ නම් පුදුම ලස්සන තැනක. ඔය හෝටලේ කාමර වලට පේන ඉදිරිපස දර්ශනය තමයි මේ පහළින් තියෙන්නේ.





මේ කඳුකරයේ තිබ්බ විශේෂත්වයක් තමයි වැඩි හරියක්ම කඳු වල අන්තර්ගතය උනේ විශාල පාෂාණ තට්ටු. පාරවල් හදද්දී කඳු විදපු තැන් වලින් ඒ බව හොඳට පේන්න තියනවා. බලන්නකෝ පහළ පින්තූරේ.





ගොඩක් තැන් වල මාර්ග සංඥා ගහල තිබුනා "ගල් පෙරලීමේ අවධානමක් ඇත" කියලා. අපේ සයුරුත් ඉතින් "ඔන්න ඉස්සරහ දේවදත්ත ඉන්නවලු" කිය කිය ගානක් නැතිව හිටියා. වෙන කරන්න දේකුත් නෑ නේ. එකක් පෙරලුනොත් ඉතින් අල්ලගන්න කියලයැ.


ආහ්හ් එතකොට මේ ඉන්නේ අපිට දකින්න ලැබිච්ච කඳුකර එළුවෝ රන්චුවකින් දෙන්නෙක්. :)




ඉතින් ඔන්න ඕවා තමයි අපේ කොලරාඩෝ ගමනේ විස්තර. මෙච්චර කාලෙකට මම ගියපු හොඳම ගමන කියලා කිව්වොත් වැරදි නෑ . බොහොම නිස්කලංකව නිවාඩු පාඩුවේ හිතේ හැටියට, පාර අයිනේ දකින දකින ලස්සන තැන්වල නැවතෙමින් ආසාවෙන් ගිහින් ආපු ගමනක්. සේරටමත් වඩා ඒ මම දැකපු ලස්සනම පරිසරයක්. හරියට දෙව්ලොව ගියා වගේ තමා දැනුනේ :)

Friday, April 25, 2014

රයිගමයයි ගම්පළයයි - රාජාවලිය XXXIV

ඔන්න අපි ගිය පාර කතා කරා බුවනෙකබාහු කුමාරයා රජ වෙච්ච හැටි ගැන. අද එතැන් සිට.



බුවනෙකබාහු රජතුමා රජ උනාට පස්සේ දැහැමෙන් සෙමෙන් රට පාලනය කරන්න ලැබුණා කියලා කිව්වොත් ඒක වැරදියි. ඔහුට සිද්ද වෙනවා එක එක විදියේ සතුරු කරදර වලට මුහුණ දෙන්න. එක පැත්තකින් වන්නි පාලකයින්. තවත් පැත්තකින් උතුරේ ජාවකයින්. ඒ අස්සේ "රායර්" කියලා කාලිංග සෙනෙවියෙකුත් එනවා ආක්‍රමණයකට. කොහොමහරි බුවනෙකබාහු රජතුමා මේවාට සාර්ථකව මුහුණ දෙනවා. ඉතින් මේ හේතු හින්දම බුවනෙකබාහු රජතුමා තීරණය කරනවා අගනුවර දඹදෙණියෙන් යාපහුවට ගෙනියන්න. මතකයිනේ "සුබ" නම් සෙනෙවියා මාඝ ආක්‍රමණ වලින් ආරක්ෂා වෙන්න හදපු බලකොටුව. පර්වතයක් උඩ පිහිටීම නිසා එතන ගොඩක් ආරක්ෂා සහිත ස්ථානයක් බව රජතුමාට වැටහුණා.  අන්න එහෙමයි රාජධානිය යාපහුවට මාරු වෙන්නේ.

ඉතින් යාපහුවේ පළමු රජතුමා තමයි බුවනෙකබාහු රජතුමා. එතුමා ඊජිප්තුව සමගත් සබඳතා පැවැත්තුවා කියලා වාර්තා වෙනවා. ක්‍රි. ව. 1283 දී බුවනෙකබාහු රජතුමා මියගියාට පස්සේ දකුණු ඉන්දියාවෙන් එන "ආර්ය චක්‍රවර්ති" යාපහුව ආක්‍රමණය කිරීම නිසා ඉන් පස්සේ එන්නේ අරාජික කාලයක්. මේ ආක්‍රමණ වලට මග පෑදුනේ  පරාක්‍රමබාහු කුමරු (විජයබාහු IV රජුගේ පුතණුවන්) සහ බුවනෙකබාහු රජුගේ පුතු අතර සිහසුන සඳහා ඇතිවුණු ගැටුම් හේතුවෙන් බවටත් මතයක් තියනවා. ආර්ය චක්‍රවර්ති දළදාවත් පැහැරගෙන ආපසු ඉන්දියාවට ගිහින් දළදාව භාර දෙනවා කුලසේකර නම් පඬි රජුට. අවසානයේ ඉන්දියාවට ගිහින් දළදාව නැවත වඩමවාගෙන එන්නේ පරාක්‍රමබාහු කුමරු. ඔහු දළදාව ගෙනවිත් පරාක්‍රමබාහු III නමින් රජ වී (ක්‍රි. ව. 1287 - 1293) පොළොන්නරුවේ සිට රට පාලනය කරනවා.

ඔය අතරේ අර බුවනෙකබාහු රජුගේ පුතාත් (ඔහුගේ නමත් බුවනෙකබාහු ම තමා) සිහසුනට ඇහැ ගහගෙන ඉන්න බවට සැක හිතීම නිසා ඔහුගේ ඇස් අන්ධ කිරීමට රජතුමා සැළසුම් කරනවා. මේ බව කනට වැටෙන බුවනෙකබාහු කුමරු වහාම සේනාවක් රැගෙන ගොස් රජු මරා දළදාවත් රැගෙන පලා එනවා. මේ කුමාරයා බුවනෙකබාහු II (ක්‍රි. ව. 1293 - 1302) නමින් රජ වෙනවා. ඔහු රාජධානිය පිහිටුවාගන්නේ කුරුණෑගල. අද අපි පඬුවස් නුවර පැත්තේ ගියාම පේන්න තියෙන්නේ මේ රාජධාණියට අයත් නටබුන් තමයි. ඔහුගෙන් පසුව රජ වෙන්නේ ඔහුගේ පුත් පරාක්‍රමබාහු IV (ක්‍රි. ව. 1302 - 1326). ඔහු ආගමික කටයුතු වලට විශාල අනුග්‍රහයක් දක්වපු රජෙක්. අලුතින් දළදා මාළිගාවක් තනා නියමිත වෙලාවට දළදා පූජා ආදිය පැවැත්වුවා විතරක් නෙමෙයි, ඒවා නොකඩවා කරගෙන යාම සඳහා උදව් වීමට සියලු දළදා පූජා සිරිත් ඇතුලත් "දළදා සිරිත" රචනා කෙරෙව්වා ලු. පන්සිය පනස් ජාතකය සිංහලට නැගුනෙත් මේ කාලයේදී කියලයි සඳහන් වෙන්නේ.



ඉන් පසුව සිහසුනට එන්නේ බුවනෙකබාහු III රජතුමා (ක්‍රි. ව. 1326 - 1332). ඔහු "වන්නි බුවනෙකබාහු" නමින්ද හැඳින්වෙනවා. ඔහු රජ පෙළපතකට සම්බන්ධ නැති නිසාත් වන්නි ප්‍රදේශ වල ජීවත් උන නිසාත් මෙළෙස හැඳින්වුනා වෙන්න පුළුවන්. ඉන් පසුව රජ කම ලබා ගෙන තියෙන්නේ විජයබාහු V රජතුමා (ක්‍රි. ව. 1332 - 1344). ඔහු "රවුලු විජයබාහු" නමින්ද හැඳින්වෙනවා.  ඔහු උතුරේ විසූ චන්ද්‍රබානු නම් ජාවක පාලකයාගේ පුතෙක් හැටියටයි සැලකෙන්නේ. උතුරේ ජාවක කොලනියක් තිබූ බව කලින් ලිපි වලදී ඉගන ගත්තා මතක ඇතිනේ :) රවුලු සහ ජාවක යන වචන දෙකේම තියෙන්නේ සමාන තේරුමක් කියලයි කියන්නේ. ආ තවත් දෙයක්...අරාබි සංචාරක "ඉබන් බථූතා" ලංකාවට ඇවිත් තියෙන්නෙත් මේ කාලයේදී තමයි.

මින් පසුව කාලය දෙශාපාලනමය වශයෙන් ටිකක් විතර අස්ථාවර කාලයක්. ජාවක රජුන් දකුණේ බලය අල්ලා ගැනීමට සැරසෙන අතරේ ඉන්දියාවේ ආර්ය චක්‍රවර්තින් නැවතත් උතුරේ බලයට පැමිණෙනවා. ආර්ය චක්‍රවර්ති උතුරේ මුතු කිමිදීමේ යෙදුනා ලු. ඉබන් බථූතා ගේ සටහන් වලට අනුව මේ කාලයේදී ලංකාවේ අලගක්කෝනාර නම් පාලකයෙකුත් ඉඳලා තියනවා. ඔහු බලවත්ව සිටියේ රයිගම ප්‍රදේශයේ. කොහොම නමුත් කුරුණෑගල අවසාන රජතුමා තමයි විජයබාහු V රජතුමා. මේ අස්ථාවරත්වය නිසා හෝ වෙන යම් හේතුවක් මත රාජධානිය ගම්පොළ ට මාරු වෙන්නේ මේ වෙලාවෙදියි. ගම්පොළ පළමු රජතුමා වෙන්නේ විජයබාහු V රජුගේ පුත් බුවනෙකබාහු IV රජතුමා (ක්‍රි. ව. 1344 - 1354). මීට සමගාමීව ඔහුගේ සොහොයුරු පරාක්‍රමබාහු V රජතුමා (ක්‍රි. ව. 1344 - 1359) දැදිගම සිට රජ කරනවා. මලයාලි සම්භවයක් තිබූ අලගක්කෝනාර රයිගම සිට ගම්පොළ ප්‍රදේශයටත් සතුරු තර්ජන එල්ල කළා ලු. රයිගමයයි ගම්පළයයි බුලත් පුවක් එහෙම විකුණුවේ මේ කාලෙදිද දන්නේ නෑ නේද? :)

ඔන්න ඔහොම අස්ථාවර තත්ත්වයක තමයි ඔය කාලේදී මුළු රටම තිබිලා තියෙන්නේ. 1354 දී බුවනෙකබාහු IV රජතුමා මිය යන නිසා නැවතත් ගම්පොළට රජෙක් ලැබෙනවා 1357 දී. ඒ වික්‍රමබාහු III රජතුමා (ක්‍රි. ව. 1357 - 1374). ඔහු පරාක්‍රමබාහු V රජුගේ බෑනා කෙනෙක් හැටියටයි සැලකෙන්නේ. ඔහුගේ රාජ්‍ය කාලය ගැනත් ඉන්පසුව ගම්පොළ තොරතුරු ගැනත් අපි ඊ ළඟ ලිපියෙන් කතා කරමු.


Tuesday, March 25, 2014

කුලු නැටුම




මම ස්ටේජ් වල නටලා තියෙන්නේ අතේ ඇඟිලි ගණනටත් අඩුවෙන්. ඒ ඉතින් මම වැඩිය නටන්නේ නැති හොඳ ළමයෙක් නිසා තමයි :)

මම දෙක වසරෙදි අපේ පන්තියේ ළමයි ටිකක් එකතු කරගෙන අපේ මිස් කුරුළු නැටුමක් නැටෙව්වා. මමත් ඒකේ කුරුල්ලෙක් හැටියට හිටියා (කිරිල්ලියක් ද මන්දා. එහෙම අඳුර ගන්න ක්‍රමයක් තිබුනේ නෑ) . බ්‍රිසිල් බෝඩ් වලින් කුරුළු තටු දෙකක් කපලා, ලා නිල් පාටින් පිහාටු ඇඳලා ඒ දෙක පිටේ අලවගෙන තව කාඩ් බෝඩ් වලින් හදපු හොටේකුත් ඔලුවේ බැඳගෙන අපේ නැටුම් වාරේ එනකන් අනාථ වෙච්ච කුරුල්ලෝ සෙට් එකක් වගේ ඩෙස්ක් වගයක් උඩට වෙලා හිටියා මතකයි. නැටුම ඉවර වෙලා අපි එක එක්කෙනා බුදු මැදුර ළඟ හිටවලා කොහෙන්දෝ ආපු පොටෝ අංකල් කෙනෙක් පොටෝවකුත් අරන් දුන්නා. ඒක තාම මගේ ඇල්බම් එකේ තියනවා. ලංකාවෙන් එද්දී ස්කෑන් කරගෙන ආවනම් මේකට දාන්න තිබුනා.

ඊට පස්සේ තුන වසරෙදි, කලගෙඩි නැටුමකට හිටියා.

"තාන තනා තඳේ...නා තඳෙනා නා....
...................................
 අහසට පිඹිනා එරන් කලේයා - පොළොවට පිඹිනා භූමි කලේයා  
රන් මසු දහසක් වටින කලේයා - නොබිඳින් නෑනෝ මගේ කලේයා 
....................................
බෙල්ලේ මුතු පොට කිරි සුදු පාටයි - ඊට වඩා අපෙ මව සුදු පාටයි 
.................................................  -  කලගෙඩි නැටුමත් අවසන් පාටයි "

හරියටම මතක නෑ. මොනවා උනත් කවි ටික නම් ලස්සනයි.

ඒ දවස්වල මම සාමාන්‍යයෙන් පන්තියේ උස ළමයෙක් හැටියට තමයි සැලකුණේ. ඒ උස ගියපු විදියට උස ගියානම් මට බඳින්න මනුස්සයෙක් හොයන්න බැරි වෙයි කියලා අපේ අම්මලා බයෙන් තමයි ඉඳල තියෙන්නේ..හිහි. ඉතින් ඔය හින්දා මට නැටුම් කණ්ඩායමේ පේලි වල පිටිපස්සට වෙන්න තැනක් තමයි ලැබුනේ. ඕකට මම අප්සට් වෙලා ඉඳලා පස්සේ හිත හදා ගත්තා :)

හතර වසරෙදි මම හිටපු ඉස්කෝලෙන් අස් වෙලා ලොකු ඉස්කෝලෙකට ආවනේ. ඊටත් පස්සේ ආපහු පහ වසරෙදි තමයි කුලු නැටුමකට ඉන්න චෑන්ස් එක හම්බු වෙන්නේ. ඒ දවස්වල මම නැවතිලා හිටියේ යාලුවෙකුගේ ගෙදර (අපේ ගෙදර ඉඳන් මේ ඉස්කෝලෙට ටිකක් දුර නිසා). එයාගෙ නම උපී. ඉතින් අම්මලා මාව බලන්න ආපු වෙලාවක නැටුම ගැන කියලා බට වලින් වියපු චූටි කුල්ලක් අරගත්තා කඩෙන්. හැට්ටයක් මහන්න කහ පාට රෙද්දකුත් අරන් දුන්නා. ඒක මහලා දුන්නේ උපීගෙ අම්මා. දැන් ඉතින් නැටුමත් හොඳට ප්‍රැක්ටිස් කෙරීගෙන යනවා. අන්තිමට කොන්සර්ට් එකට දවස් දෙක තුනක් තියලා මිස් කියපි නේද කුල්ල කළු පාටින් පාට කරලා රත්තරන් පාට මලක් අලවන්න ඕනේ කියලා. අයියෝ අසරණ මම. අම්මලත් ළඟ පාතක නැහැ. ඒ දවස්වල මගේ මෝඩ කම කියන්නේ උපීගෙ අම්මලගෙන් ඒවා ඉල්ලන්න හිතුනේ නෑ නේ මට. ඒ අයට කරදර නොකර මමම මොනවා හරි කරගන්න තමයි බැලුවේ.

අන්තිමට මගේ ළඟ නිකමට වගේ තිබුන සල්ලි ටිකකින් කෝම කෝම හරි ලැකර් ටින් එකකුයි අර වෙඩින් කේක් ඔතන ජාතියේ ලොකු කොලේකුයි ගත්තා. නැටුමට කලින් දවසේ හවස මම ලොක්කා වගේ ලැකර් ටින් එකත් දිග ඇරගෙන කුල්ල පාට කර කර ඉන්නකොට අපරාදේ කියන්න බෑ  උපී ගේ තාත්තත් ඇවිත් ඒකට  උදව් කළා. දැන් ඉතින් ඉතුරු මල කපලා අලවන එක. මලේ සැකිල්ලක් අපිට හාෆ් ෂීට් එකක ඇඳලා දීලයි තිබුණේ. මම ඉතිං බොහොම අමාරුවෙන් දිවත් හපාගෙන අර සැකිල්ල කොලේ උඩ තියලා මලක් ඇඳලා කැපුවා. හප්පා...රවුමට එන්න ඕන මල නිකන් ඉලිප්සයක් වගේ. ඒ මදිවට කුල්ල ඇතුල් පැත්තෙයි පිට පැත්තෙයි දෙකේම මල් දෙකක් අලවන්න කියලා තිබුණේ. පලවෙනි මලෙන්ම මගේ කොලේ ඉවරයි. කොරන්න දෙයක් නෑ . එක මලයි තියෙන්නේ. ඕන එකක් කියලා ඇලෙව්වා අර ඉලිප්සාකාර මල කුල්ලේ පිට පැත්තේ. දැන් හරි. දැන් ඉතින් හෙට වෙනකන් ඉවසිල්ලක් නෑ කුලු නැටුම නටන්න.

ඉතින් ඊ ළඟ දවසේ නැගිටලා ලේස්ති වෙලා නැටුමේ ඇඳුම් පැළඳුම් එහෙමත් පැක් කරගෙන ඉස්කෝලේ යන්න පිටත් උනා. අපි ඉස්කෝලේ ගියේ ස්කූල් වෑන් එකක. ඔන්න වෑන් එකේ නැගලා ටික දුරක් යද්දී මට දැනෙනවා මොකක් හරි අඩුයි කියලා. "අම්මටසිරි..කුල්ල". ඒක ගෙදර තියලා ඇවිත් තියෙන්නේ. දැන් ඉතින් කුල්ල නැතුව මොන කුලු නැටුම්ද? වෙන මොනවා අමතක වෙලා ආවත් වෑන් එකට නැග්ගට පස්සේ ආපහු කටක් නාරින මම එදා නම් වෑන් එකේ අංකල් ට කියලා වෑන් එක නවත්ත ගත්තා. දුවලා දුවලා ගිහින් කුල්ල අරගෙන ආවා.

ඉස්කෝලෙට ගියාට පස්සේ අපේ පන්තියේ ළමයිට මගේ ඉලිප්සාකාර මල අලවපු කුල්ල හෙනම ප්‍රස්නයක්. ඒ උනාට අපේ ආදරණීය ගුරුතුමී ට ඒක ප්‍රශ්නයක් උනේ නෑ. මලක හැඩට වඩා ළමා හිතක මෙලෙක අඳුරන ගුරුතුමී මාව නැටුමෙන් අයින් කරේ නෑ (ඒත් එහෙම කරන අය ඕන තරම් ඉන්නවා මම හිතන්නේ).  කුලු නැටුම අති සාර්ථකව රඟ දැක්වුනා. කුළු ටික අතරේ ඉලිප්සාකාර මලක් එක්ක කුල්ලකුත් වැනෙන්න ඇති. ඒකෙන් නැටුම කැත වෙන්නත් ඇති. ඒත් මගේ හිත නම් තිබුනේ මලක් වගේ පිපිලා :)

පහ වසරේ ශිෂ්ශ්‍යත්වෙන් සමත් වෙච්ච වෙලාවේ අපේ මිසුත් ළමයි වගේම සතුටු උන හැටි මට මතකයි. සමත් නොවුන අයගෙත් ලකුණු අහලා සනසවපු හැටිත් මතකයි. හය වසරට ගියාට පස්සේ අපි ආපහු මිස් ව දැක්කේ නෑ. පහ වසර දක්වා පන්ති වෙනත් තැනක තිබුණ ප්‍රාථමිකේට ගෙනියපු නිසා මිසුත් ඒ එක්කම ගියා. ඒත් තවත් වැදගත්ම දවසක මිස්ව මුණ ගැසීමේ වාසනාව මට ලැබුණා. ඒ උසස් පෙළ ප්‍රතිඵල ආපු දවසේ. මොකක් හරි වැඩකට අපේ ඉස්කෝලෙට ආපු මිස්, ප්‍රින්සිපල් ඔෆිස් එකේදී මට අහම්බෙන් මුණ ගැහුනා. මිස් නම් ඒ වගේමයි (ලස්සනයි). බින්දුවක්වත් වෙනස් වෙලා නෑ. ඒත් මම සෑහෙන ලොකු වෙලා උස ගිහින්. එහෙම උනත් මටත් කලින් මාව අඳුරගෙන වෙනදා වගේම වාසගම කියලා මට කතා කළේ මිස් මයි. "මිස්, මම මොරටුව ඉංජිනියරින් තේරිලා" කිව්වම එදා ශිෂ්‍යත්වේ පාස් කියපු වෙලාවේ තිබුන හිනාවම මිස්ගේ මූණේ ඇඳිලා ගියා. 

ඒ අපේ ආදරණීය "වාකිෂ්ඨ" ගුරුතුමිය අද කොහේ ඉන්නවද මොනවද කරන්නේ කියලා මම දන්නේ නැහැ. ගොඩක් වෙලාවට විශ්‍රාම සුවයෙන් ඉන්නවා වෙන්න ඇති. ඉතින් මේ ලිපිය ඇයට උපහාරයක් වේවා කියනවා ඇරෙන්න ඇය වෙනුවෙන් වෙන මොනවා කරන්නද?


Wednesday, February 26, 2014

සිරි පැරකුම් - රාජාවලිය XXXIII




ඔන්න එහෙනම් අපි කලින් ලිපිය අවසන් කළේ කාලිංග මාඝ ආක්‍රමණය නිසා පොලොන්නරුව පරිහානියට පත් වෙලා වල් වැදිලා ගියපු හැටි ගැන කියලා. ඒත් එක්කම අපි කිව්වා රජරට ඉඳපු සාමාන්‍ය ජනයා වගේම භික්ෂුන් වහන්සේලාත් දඹදෙණිය වගේ නිරිත දිග පළාත් වලට සංක්‍රමණය උනා කියලා. ඒ කියන්නේ අද අපි දඹදෙණිය රාජධානිය ගැන කතා කරන්නයි හදන්නේ. පහුගිය දවස්වල මධුරංග දඹදෙණිය පැත්තේ සංචාරය කරලා ගොඩක් හොඳ සටහන් වගයක් ලියලා තිබුනා පින්තූරත් එක්කම. ඒවාත් කියවලා බලන්නකෝ. මම පින්තූර ඉල්ලගෙන මෙතන දානවට වඩා ගිහින්ම බලන එක හොඳයි නේ...

ඉතින් ඔය කාලේ දඹදෙණියේ හිටියා විජයබාහු කියලා කුමාරයෙක්. ඔහු 'විජයමල්ල' කියලා ප්‍රාදේශීය නායකයෙකුගේ පුතෙක් හැටියට තමයි හැඳින්වෙන්නේ. මේ කුමාරයාගේ ළමා කාලය ගොඩක් දුරට ගෙවිලා තියෙන්නේ කැලෑ ප්‍රදේශවල හෝ හමුදා කඳවුරු වල. කොහොමහරි මේ වෙද්දී තැන තැන බිහි වුන ප්‍රාදේශීය නායකයින් තමන්ගේ යටතට ගන්න විජයබාහු කුමාරයා සමත් උනා. ඒත් එක්කම මායා රටේ බලය පතුරවාගෙන ඉඳපු ප්‍රාදේශීය දෙමළ නායකයින් පොළොන්නරුවට පළවා හරින්නත්, මායා රටට ඇතුල් වීමට පැමිණි මාඝ ගේ සේනාව පළවා හරින්නත් සමත් උනා. මේ නිසා විජයබාහු කුමරු ඉබේම සිංහලුන්ගේ නායකයා විදිහට සැලකුණා.

පොළොන්නරුවෙන් රහසේම මායා රටට වැඩම කරවපු දන්ත ධාතුවේ භාර කාරත්වයත් තමා අතට ගැනීමට විජයබාහුට පුළුවන් වෙන නිසා ඒක තවත් තහවුරු උනා. කෑගල්ලේ බෙලිගල පන්සලක් හදලා එතන තමයි දළදාව තැන්පත් කළේ.

මේ  "විජයබාහු III" (ක්‍රි. ව. 1230 - 1234) රජතුමාට ඉන්නවා පරාක්‍රමබාහු සහ බුවනෙකබාහු කියලා පුතුන් දෙන්නෙක්. කොහොම උනත්  ඔහු වැඩි කල් රජකම් කරන්නේ නැහැ. වයස නිසාම ඔහු සිංහාසනය තම වැඩිමල් පුතුට පවරා විශ්‍රාම යනවා. ඒ අනුව අපේ ඊ ළඟ රජතුමා තමයි "පරාක්‍රමබාහු  II"  (ක්‍රි. ව. 1234 - 1269) රජතුමා.



පහුගිය දවස්වල 'සිරි පැරකුම්' කියලා චිත්‍රපටියක් පෙන්නුවේ මෙතුමා ගැන තමයි. හැබැයි ඒ ජනප්‍රවාදයේ එන කතා. කාලිංග මාඝ ගෙන් එල්ල වෙච්ච සතුරු ප්‍රහාරයක් නිසා කුමරා රුක්මලේ ග්‍රාමයට රහසේම පිටමං කරලා හදා වඩා ගන්නා හැටි තමයි ඒ ජනප්‍රවාද වල තියෙන්නේ. දෙවන පරාක්‍රමබාහු රජතුමා හොඳ රජෙක් විතරක් නෙමෙයි හොඳ කවියෙක්, සාහිත්‍යධරයෙක් විදිහටත් සැළකෙනවා. "කලිකාල සාහිත්‍ය සර්වඥ පණ්ඩිත" කියන ගෞරව නාමයන් පිදුම් ලැබුවේත් මෙතුමා තමයි. "විශුද්ධි මාර්ග සන්නස", "කව් සිළුමිණ", "ධර්ම පූර්ණිමා" එතුමා කළ විශිෂ්ඨ කෘති වලින් කිහිපයක්.

දළදාව දඹදෙණියට වැඩමවපු දෙවන පරාක්‍රමබාහු රජතුමා අවිවාදයෙන් රටේ භාරකරු විදියට පිළි ගැනුනත් රජරට පාලනය තවමත් තිබුනේ මාඝ අතේ. ඔය අතරේ තමයි චන්ද්‍රබානු නම් ජාවක රජු තාම්රලිංග දේශයෙන් (වර්තමාන මලයාසියාව විය යුතුයි) පැමිණ  ලංකාව ආක්‍රමණය කරන්නේ.  වයඹ සහ දකුණු මුහුදු තිරවල බලය අල්ලාගන්න ඔහු සමත් වෙනවා. මොහුත් මාඝ වගේම ක්‍රෑර පාලකයෙක් උනත් බෞද්ධයෙක් නිසා වෙහෙර විහාර වලට හානියක් කරේ නැහැ (තාම්රලිංග දේශය එවකට බෞද්ධ රටක්).

මේ වෙලාවේ දෙවන පරාක්‍රමබාහු රජු වහාම ක්‍රියාත්මක වෙනවා. තමන්ගේ බෑනා කෙනෙක් වන වීරබාහු කුමාරයා ලවා චන්ද්‍රබානු පළවා හරින්න ඔහු සමත් වෙනවා. පලා යන චන්ද්‍රබානු උතුරේ මාඝ පාලන ප්‍රදේශයකට ගොස් එහි ජාවක කොලනියක් සාදා ගන්නවා.

මේ අතරේ යුධමය වශයෙන් ශක්තිමත්ව සිටින පරාක්‍රමබාහු රජතුමා පිහිටි රට මුදවා ගැනීමට පියවර ගන්නවා. පොළොන්නරුවට සේනාව මෙහෙයවා කාලිංග මාඝ මරා දැමීමට ඔහුට හැකි වෙනවා. ඒ තමයි හතලිස් වසරකට අධික ක්‍රෑර මාඝ පාලනයේ අවසානය.

වැඩි කල් නොගොස් පරාක්‍රමබාහු රජු අසනීප වෙන නිසා පාලන කටයුතු ඔහුගේ වැඩිමහල් පුතු වන විජයබාහු ට පවරනවා. ඔහු ඉතාමත් කරුණාවන්ත නිවුණු ගති ඇති කෙනෙක් නිසා "බෝසත් විජයබා" යන විරුදාවලිය ලබනවා. නටබුන්ව ගියපු පොලොන්නරුව පිළිසකර කිරීමේ අදහසක් රජුට තිබුනත් ඊට මත්තෙන් උතුරේ කොලනියක් සාදාගෙන සිටි චන්ද්‍රබානු නැවතත් රජරට අත්පත් කරගෙන එයින් නොනැවතී යාපහුවට පැමිණ දන්ත ධාතුව ඉල්ලා යුධ ප්‍රකාශ කරනවා. වීරබාහු කුමරු සමග සටන් බිමට යන විජයබාහු රජතුමා ඔහුව පරාජය කිරීමට සමත් වෙනවා. මේ ජයග්‍රහණයෙන් පස්සේ විජයබාහු රජතුමා පොළොන්නරුව සහ රුවන්වැලි දාගැබ පිළිසකර කළ බවත් දළදාව නැවතත් පොළොන්නරුවට වැඩමවූ බවත් සඳහන් වෙනවා. "විජයබාහු IV" (ක්‍රි. ව. 1268 - 1270) රජතුමා නිල වශයෙන් රජ වෙන්නේ 1968 දී.

ඒත් මෙහෙම රජකම් කරමින් ඉන්න බෝසත් විජයබාහු රජතුමාට මාලිගය ඇතුලෙන් සතුරු ප්‍රහාරයකට මුහුණ දෙන්න වෙන්නේ හරිම අවාසනාවන්ත විදිහට. "මිත්‍ර" නම් සෙනෙවියෙක් තවත් ඇමතියන් කිහිප දෙනෙක් හවුල් කරගෙන රජ වාසල සේවකයෙකුගේ සහායයෙන් රජු මරවන්නට ඔහුට හැකි වෙනවා. මෙයින් නොනවතින මිත්‍ර, විජයබාහු රජුගේ සොහොයුරා වන බුවනෙකබාහු කුමරු මැරවීමටත් පිඹුරු පත් අඳිනවා.

බුවනෙකබාහු කුමරා අශ්ව කරත්තයක නැගී ගමන් කරමින් සිටියදී කොන්ත්‍රාත් කරුවන් යොදා රථයට පහර දෙන අතරේ රථයෙන් පැන සැඟවෙන්නට කුමරුට හැකි වෙනවා. පා ගමනින් බොහෝ දුරක් ගොස් ඇතෙකුගේ පිට නැගී කොලුමුනේ ඔය තරණය කරන කරන බුවනෙකබාහු කුමරු යාපහුවට පැමිණෙනවා. මේ අතරේ මිත්‍ර සෙනෙවියා රජ කිරුළ පැළඳ දඹදෙණියේ සිංහාසනාරූඨ වී හමුදා සෙබළුන්ගේ වේතනය ද  වැඩි කර රජකම බලෙන්ම පවරාගන්නවා. ඒත් මිත්‍ර සෙනෙවියාට මුහුණ දෙන්නට සිදු වෙන්නේ නොසිතූ ඇබැද්දියකට. බුවනෙකබාහු කුමාරයා රහසේම හමුදා නායකයින්ට දුන් උපදෙස් මත වේතනය වැඩි කිරීම ගැන සාකච්ඡා කිරීමේ මුවාවෙන් මිත්‍ර හමුවට යන "තාකුරක" නම් හමුදා නායකයා එක් වරම කඩුව ඇද මිත්‍ර මරා දමනවා.

ඔන්න ඔය විදිහටයි "බුවනෙකබාහු" (ක්‍රි. ව. 1271 - 1283) රජතුමාට කිරුල හිමි වෙන්නේ. බුවනෙකබාහු රජතුමා රාජ්‍ය පාලනය යාපහුවේ සිට මෙහෙයවීමට කටයුතු කරපු හැටි අපි ඊ ළඟ ලිපියෙන් කියවමු. එතෙක් ආයුබෝවන්.


Thursday, January 9, 2014

හිම වගේද අයිස්

මේ දවස්වල හඳ අල්ලපු රටේ මිනිස්සුන්ට ලොකු ඇබැද්දියකට මුහුණ පාන්න වෙලා බව ටීවී පත්තර එහෙම බලන ඔයාලා කවුරුත් දන්නවා ඇති. ඔය ඇබැද්දිය හින්දා ගේ ඇතුලටම වෙලා ඉද්දි තමයි සහන් කිව්වේ ඒ ගැන ලියන්න කියලා. ඉතින් ඔන්න මං ලියනවා...
හැමදාමත් වගේ මේ පාරත් ශීත කාලය නොහොත් වින්ටර් එක බොහොම සාමාන්‍ය විදියට උතුරු ඇමරිකාව හොයාගෙන ආවා. ටික දවසක් යද්දී අපිට වැටහෙන්න ගත්තා මෙදා පාර වෙනදා වගේ නෙමෙයි, මොකක් හරි ලොකු අමුත්තක් තියන බව. ඕක සිද්ධ උනේ ඉරිදා හවස ජංගම දුරකථනයට ආපු මැසේජ් එකකුත් එක්ක...

"ට්‍රීන්...ට්‍රීන් ..."

අමුතුම නොම්මරයක් වගේ...

"හෙලෝ..."

"Warning..Severe winter weather alert !!........

"මොන ((&(%&^$%#$^....."

"............ Campus will be closed on Monday and Tuesday...."

අම්මටසිරි...කැම්පස් එක වහනවා කියන්නේ ඉතින් මොකක් හරි ගිනි ගෙඩියක් ළඟ එනවා කියන එක. මොකද ඒක වහන්නේ එහෙමත් දවසක. අනික් කාරණේ තමයි ලංකාවේ වගේ නෙමෙයි, මෙහෙ කාලගුණ අනාවැකිය හරියට නිකන් කිරි ගහට ඇන්නා වගේ තමා.

ඉතින් අපිත් ගෙවල් ඇතුලට වෙලා මොකද වෙන්නේ කියලා බලාගෙන හිටියා. එදා රෑ පුරාම වෙලාවකට මල් පෙති වගේ, තවත් වෙලාවකට පුළුන් කුට්ටි වගේ, තව වෙලාවකට ඇමරිකන් පිටි වගේ, අහසින් හිම වැටුනා මදි නොකියන්න. හිටි ගමන් අර හොල්මන් ගුහා වල ඇහෙනවා වගේ "හූ...." සද්ද එහෙම දාගෙන සුළං හැමුවා. ඒක ඉතින් ටිකක් සාමාන්‍ය දෙයක් වින්ටර් එකට. ඒ නිසා අපිත් සාමාන්‍ය විදිහට නින්දට ගියා.

සඳුදා උදේ නැගිටලා මුලින්ම කරේ ජනේලේ තිරේ විදියට දාන පැලැල්ල වගේ එක (අර blinds කියන්නේ) අස්සෙන් එලිය බලපු එක. ඇස් දෙක කඩාගෙන යන තරමට දැනිච්ච ඉර එළිය හරහා බැලුවම සුදු පාට යායක් වගේ එකක් දැක්කා. එච්චරයි. ඊට පස්සේ කරේ උෂ්ණත්වය කීයද බලපු එක. නෑ නෑ එලියට බැහැලා නෙමෙයි. ලැපේ තිරේ ඕන් කරලා...

ඕන් තියනවා...ෆැරන්හයිට් -9 යි. ඒ කියන්නේ සෙල්සියස් -23 ක් විතර.

මෙහාට මේ වගේ සීතලක් අවුරුදු විසි ගානකට මෙහා පැත්තේ දැනිලා නැහැලු. මේ තියෙන්නේ මිචිගන් විල අයිස් බවට පත් වෙලා තියන හැටි.



එලියට බහින්න තියා හිතන්නත් බැහැ. ගේ ඇතුලට වෙලා ඉන්නත් කම්මැලි නිසා අපි කරේ මේ වගේ සීතලක අත්හදා බලන්න පුළුවන් දේවල් ටිකක් හොයාගෙන ඒවා කරන්න ට්‍රයි කරපු එක.

එකක් තමයි කෙහෙල් මිටිය (Banana hammer)

අධික සීතල වෙලාවක කෙහෙල් ගෙඩියක් එලියේ තියෙන්න දීලා ආපහු අරගෙන බැලුවොත් ඒකෙන් ඇනයක් ගහන්න පුළුවන් තරමට සවිමත් වෙනවලු. මේක අත්හදා බලන්න ආස උනත් කරුමෙට කෙහෙල් ගෙඩියක් තිබුනේ නෑ ගෙදර. ඒත් යූ ටියුබ් එකේ Banana hammer කියලා සර්ච් කරලා බැලුවොත් ඕන තරම් වීඩියෝස් හොයා ගන්න පුළුවන්.

තවත් එකක් තමයි ටී ෂර්ට් එකක් උණු වතුරෙන් පොඟවලා එළියේ තියලා තිබුනොත් ඒක යකඩ වගේ හයි වෙනවලු. ඊට පස්සේ ඒක කෑලි කෑලි වලට කඩන්න පුළුවන් ලු. ඕක කරන්න ඉතින් ටී ෂර්ට් එකක් පූජ කරන්න එපැයි. ඉතින් ඒක කරෙත් නෑ.

කරන්න පුළුවන් වෙච්ච එකම දේ තමයි නටන උණු වතුර ටිකක් එලියට විසි කරාම වෙන්නේ මොකද බලන එක. ඒකනම් මරු. ඔන්න බලන්නකො වෙන්නේ මොනවද කියලා...



ඉතින් දවස් දෙකක් පුරාම ඔහොම අධික සීතලක් තිබිලා දැන්නම් ටිකක් දුරට අඩු වෙලා ගිහින්. මේ සීතල නිසා ජිවිත හානි පවා සිද්ධ උනා. සීතල නිසා මිනිහෙක් මැරෙන්න පුළුවන් කියන දේ තේරෙන්නේ මේ වගේ වෙලාවක එලියට බැහැලා බැලුවම තමයි. ඒක ඉතින් විඳලම බලන්න ඕන. එස්කිමෝලා කොහොම ඉන්නවද මන්දා.

මේ තියෙන්නේ කැනඩාවේ කොහේ හරි ගනිපු පින්තූරයක්. හිම වගේ නෙමෙයි අයිස් අන්තිම දරුණුයි.



දැන් ඉතින් කට්ටියට කුතුහලයක් ඇති වෙලා ඇති එක පාරම මෙහෙම උනේ මොකද කියලා. එහෙම කුතුහලයක් ඇති උනේ නැති අයට පහළ ටික නොබලා සතුටින් විසිර යන්නත් පුළුවන් :) නැත්නම් ඔන්න ඔහේ කියවලම යන්නත් පුළුවන්.



                                                                ~~~~~~~~~~~~~~~~

මෙන්න මේකයි වෙලා තියෙන්නේ...

සාමාන්‍යයෙන් උත්තර සහ දක්ෂිණ ධ්‍රැව වල තියනවලු ධ්‍රැව සුලි කියලා ජාතියක්. ධ්‍රැව වලට ඉහල වායු ගෝලයේ සුළියක් විදියට වේගයෙන් කැරකෙමින් හමන මේ සුළං ඉතාමත් සීතල බව අමුතුවෙන් කියන්න ඕන නැහැනේ.

                   
             

ඔය ආර්ක්ටික් එයාර් කියලා තියෙන්නේ ඒ ධ්‍රැව සුලිය තමයි. ඔය සුළිය නිරතුරුවම ආර්ක්ටික් කලාපයට ඉහලින් කැරකෙමින් තිබුනත් ඒකෙන් ඇමරිකාවට කරදරයක් නැහැ. හැබැයි මේ පාර තත්ත්වය ටිකක් වෙනස් වෙලා. මේ පාර ඔය නිල් පාටින් සලකුණු කරලා තියන රවුමේ වපසරිය ටිකක් වැඩි වෙලා. ඒ සීතල ධ්‍රැව සුලිය ඇමරිකාව ඉහළ අහසත් අයිති කරගෙන. ඒ නිසා තමයි අධික ශීතලක් ඇති වුනේ.

ඉතින් ඒ ධ්‍රැව සුළිය  ඒ විදිහට තමන්ගේ බල ප්‍රදේශය වැඩි කරලා තියෙන්නේ ඇයි කියලා හිතන්න පුළුවන් ද?

විද්‍යාඥයින් දැනට දරන මතයක් තමයි මෙය Global warming හි අතුරු ඵලයක් බව. ග්‍රීෂ්ම කාලයේදී උණුසුම නිසා ආක්ටික් වෘත්තය ආසන්නයේ ඇති ග්ලැසියර වැඩි ප්‍රමාණයක් දිය වී යනවා. එවිට පොළව වසාගෙන ඇති අයිස් තට්ටුව සැලකිය යුතු තරමකට අඩු වෙනවා. ශීත කාලය පැමිණි පසු ආක්ටික් ප්‍රදේශයට වැටෙන හිරු එළිය නැවත පරාවර්තනය වීමත් ඒ හා සමානවම අඩු වෙනවා (හිරු එළිය පරාවර්තනය කිරීමේ හැකියාව ඇත්තේ අයිස් තට්ටුවට නිසා). එනිසා හිරු එලිය වැඩි ප්‍රමාණයක් ජලය මත පතිත වීම හේතුවෙන් වාෂ්පීකරණය වැඩි වී අර කලින් කියපු ධ්‍රැව සුළියේ පීඩනය වෙනස් කරනවා.

මම කලින් කිව්වනේ ධ්‍රැව සුළිය ඉතාමත් වේගයෙන් කැරකෙමින් තියෙන්නේ කියලා. මේ පීඩන වෙනස හේතුවෙන් සිද්ධ වෙන්නේ එහි වේගය අඩු වෙන එක. ඔයාල දැකල තියනව නේද  අයිස් ස්කේටින් කරන ලස්සන ගෑල්ලමයි? අර බඹර වගේ කැරකෙන්නේ...අන්න එහෙම එක්කෙනෙක් ඉනට අත් දෙක තියාගෙන කැරකි කැරකි ඉඳලා එක පාරට අත් දෙක දෙපැත්තට විහිදුවාම වේගේ අඩු වෙන හැටි දැකල තියනවා නේද? මෙන්න මේ වගේ...


අර සුලියට වෙන්නේ ඕකේ අනිත් පැත්ත. කැරකෙන වේගේ අඩු වුනාම එයාගේ වපසරිය වැඩි වෙනවා.ආන් එහෙමයි ධ්‍රැව සුළිය ඇමරිකාව පැත්තට විස්තීරණය උනේ.

තේරුනා නේ ළමයිට? :)

ප. ලි.  

ඕන් බලන්න ගහක් අයිස්කරණය වෙලා තියන හැටි. මේක ගත්තේ නම් මේ අවුරුද්දේ නෙමෙයි. අවු. 2 කට විතර කලින්. 



Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...